Lege schappen bij Albert Heijn, gehackte koelinstallaties en ernstige beveiligingslekken in PHP. De afgelopen tijd lieten verschillende cyberincidenten zien hoe afhankelijk we zijn van digitale systemen.
Hoewel de incidenten los van elkaar staan, hebben ze één ding gemeen: de gevolgen van een cyberaanval kunnen veel verder gaan dan alleen een website die niet bereikbaar is. Wat gebeurde er precies en wat kun je hier als ondernemer van leren?
Cyberincident bij Albert Heijn: van IT-probleem naar lege schappen
Op zondag 11 oktober kregen Albert Heijn, Etos en Gall & Gall te maken met een cybersecurity-incident. Moederbedrijf Ahold Delhaize besloot uit voorzorg verschillende systemen tijdelijk uit te schakelen om verdere problemen te voorkomen.
De gevolgen waren direct merkbaar. Websites en apps waren niet bereikbaar, online bestellingen konden niet worden bezorgd en de bevoorrading van winkels raakte verstoord. Ook werkten digitale prijskaartjes en persoonlijke kortingsacties tijdelijk niet zoals gebruikelijk.
Het herstel duurde langer dan een paar dagen. Op 19 oktober deed Ahold Delhaize aangifte bij de politie. Pas op 23 oktober werden de eerste online bestellingen weer bezorgd, aanvankelijk met ongeveer een derde van de normale bezorgcapaciteit.
Wat er precies achter het incident zit, is nog niet bekend. Volgens Albert Heijn zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat persoonsgegevens van klanten, medewerkers of partners betrokken zijn.
Het incident laat zien hoe groot de gevolgen kunnen zijn wanneer belangrijke digitale systemen uitvallen. Zelfs een supermarktketen met uitgebreide IT-voorzieningen kan hierdoor dagenlang problemen ondervinden.
Ook koelinstallaties zijn kwetsbaar voor hackers
Niet alleen computers en websites zijn interessant voor cybercriminelen. Op 2 november waarschuwde het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) voor aanvallen op koelinstallaties in Europa, waaronder Nederland.
Veel van deze installaties zijn verbonden met internet, bijvoorbeeld om de temperatuur op afstand te kunnen controleren en aanpassen. Dat is handig, maar brengt ook risico’s met zich mee.
Wanneer systemen onvoldoende beveiligd zijn, kunnen aanvallers misbruik maken van zwakke wachtwoorden of standaardinstellingen. Eenmaal binnen kunnen ze mogelijk de temperatuur aanpassen of de werking van een installatie verstoren.
De gevolgen kunnen groot zijn. Producten kunnen bederven, de voedselveiligheid kan in gevaar komen en bedrijven kunnen tijdelijk stil komen te liggen.
Er is geen bekend verband tussen deze aanvallen en het incident bij Albert Heijn. Wel maken beide situaties duidelijk dat cybersecurity niet alleen over het beschermen van gegevens gaat. Ook fysieke processen zijn steeds vaker afhankelijk van digitale beveiliging.
PHP2Shell: ernstige beveiligingslekken in PHP
Ook websites bleven de afgelopen weken niet buiten schot. Op 21 oktober verschenen noodpatches voor twee ernstige kwetsbaarheden in PHP, die samen de naam PHP2Shell kregen.
PHP is een programmeertaal die op een groot deel van alle websites wordt gebruikt. Ook populaire systemen zoals WordPress draaien op PHP.
De kwetsbaarheden waren ernstig omdat aanvallers onder bepaalde omstandigheden op afstand code konden uitvoeren op een kwetsbare server. Daarvoor was niet altijd een wachtwoord of actie van een gebruiker nodig.
Een succesvolle aanval kan grote gevolgen hebben. Denk aan het installeren van malware, het stelen van gegevens of het verkrijgen van ongeautoriseerde toegang tot een server.
De ontdekking leidde tot snelle maatregelen. Beveiligingsonderzoekers, softwareontwikkelaars en hostingproviders werkten aan het dichten van de kwetsbaarheden en het beschermen van systemen.
Welke rol speelt AI bij cyberaanvallen?
Opvallend aan PHP2Shell is dat de kwetsbaarheden al in 2024 waren opgemerkt, maar destijds niet als direct misbruikbaar werden beschouwd. Bij een nieuwe analyse met behulp van AI bleek dat de risico’s groter waren dan eerder gedacht.
AI helpt beveiligingsonderzoekers om kwetsbaarheden sneller te ontdekken en te analyseren. Tegelijkertijd kunnen cybercriminelen dezelfde technologie gebruiken om aanvallen voor te bereiden en te automatiseren.
Dat maakt het belangrijk om beveiligingsupdates zo snel mogelijk door te voeren. Zodra een kwetsbaarheid bekend wordt, kunnen aanvallers op zoek gaan naar systemen die nog niet zijn bijgewerkt.
Wat betekent dit voor jouw website?
Je hoeft geen groot bedrijf te hebben om met cyberdreigingen te maken te krijgen. Ook een kleine webshop of zakelijke website kan kwetsbaar zijn wanneer software niet goed wordt bijgehouden.
Gelukkig kun je zelf verschillende maatregelen nemen om de risico’s te beperken.
1. Houd je software up-to-date
Gebruik je WordPress? Zorg er dan voor dat WordPress zelf, je thema’s en je plug-ins regelmatig worden bijgewerkt. Verouderde software kan kwetsbaarheden bevatten waar hackers misbruik van maken.
In ons blog over het automatisch updaten van WordPress lees je waar je op moet letten.
2. Controleer je PHP-versie
Niet alleen je website, maar ook de onderliggende PHP-versie moet actueel blijven. Oudere versies ontvangen op een gegeven moment geen beveiligingsupdates meer, waardoor bekende kwetsbaarheden blijven bestaan.
Bij Hosting2GO kun je zelf bepalen welke PHP-versie je website gebruikt. In onze kennisbank leggen we uit hoe je jouw PHP-versie kunt wijzigen.
Controleer wel eerst of je website, thema’s en plug-ins geschikt zijn voor de nieuwere versie.
3. Gebruik sterke wachtwoorden
Zwakke of hergebruikte wachtwoorden maken het cybercriminelen onnodig makkelijk. Kies daarom voor unieke wachtwoorden en schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in.
Meer weten? Lees ons blog over veilige wachtwoorden.
4. Zorg voor een goede back-up
Mocht er toch iets misgaan, dan wil je jouw website zo snel mogelijk kunnen herstellen. Maak daarom regelmatig back-ups en controleer of je deze ook daadwerkelijk kunt terugzetten.
Een back-up voorkomt geen cyberaanval, maar kan de gevolgen ervan wel aanzienlijk beperken.
Wat doet Hosting2GO?
Bij Hosting2GO houden we beveiligingsontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Naar aanleiding van PHP2Shell hebben we de benodigde beveiligingspatches op onze servers doorgevoerd.
Daarmee zijn de betreffende kwetsbaarheden op serverniveau aangepakt. Het blijft wel belangrijk dat je de software van je eigen website bijwerkt en controleert of je een ondersteunde PHP-versie gebruikt.
Tot slot
De incidenten bij Albert Heijn, de aanvallen op koelinstallaties en de kwetsbaarheden in PHP laten zien dat digitale beveiliging voor iedere ondernemer belangrijk is.
Je kunt niet iedere cyberdreiging voorkomen, maar met actuele software, sterke wachtwoorden en goede back-ups maak je het aanvallers een stuk moeilijker.
Weet je niet welke PHP-versie jouw website gebruikt? Controleer dit dan in je Control Panel. Zo weet je of jouw website toe is aan een update.